Regelmatig krijg ik berichtjes over televisieprogramma’s van volgers met teksten in de trant van: “Ralph, in dit televisieprogramma ging het over voeding en er werd echt allemaal onzin verteld. Waarom vragen ze jou niet?”
Schoppen tegen heilige huisjes
Het is inderdaad zo dat ik gestudeerd heb aan de Wageningen Universiteit en een wetenschappelijke achtergrond heb. Ik had prima een mainstream autoriteit kunnen worden wanneer ik binnen een universiteit, wetenschappelijk instituut zoals TNO of een voorlichtingsorgaan zoals het Voedingscentrum was gaan werken. Eventueel had ik dan nog kunnen promoveren tot Doctor Ingenieur of Professor.
Dat heb ik echter niet gedaan. Ik ben books gaan schrijven en tegen heilige huisjes aan gaan schoppen op het gebied van voeding en leefstijl. Dat betekent niet dat ik onwetenschappelijke dingen ben gaan doen, maar dat ik het heb aangedurfd om een leidend wetenschappelijk paradigma dat geldt binnen instituten en industrie te bekritiseren.
Falsificatie i.p.v. verificatie
Eigenlijk is het zo dat het principe van Karl Popper op universiteiten en instituten hoog in het vaandel zou moeten staan, namelijk dat je in plaats van te zoeken naar bewijs die je theorie bevestigt (verificatie), je juist op zoek moet gaan naar bewijs die je theorie weerlegt (falsificatie). Helaas is dit vanwege allerlei belangen en inmenging lang niet altijd het geval. Zo zie je bijvoorbeeld dat de Wageningen Universiteit steeds meer verwevenheid krijgt met de levensmiddelenindustrie en vergeet ook de belangen van de farmaceutische industrie niet in de wetenschappelijke wereld.
Het viel me altijd al op dat binnen de wetenschapswereld er ontzettend veel angst is om het leidende paradigma aan te vallen. Uiteraard gebeurt dit voor de vorm wel, maar dan gaat het echt om micro-aanpassingen. Dit is vaak eerder windowdressing dan echt wetenschappelijk uit durven dagen. Voortschrijdend inzicht is namelijk doodeng voor veel wetenschappers.
- Allereerst is er ego, want stel je voor dat je wat je altijd beweerd hebt onjuist is. Dat is niet voor iedereen even makkelijk. En wat betekent dit voor je wetenschappelijke carrière wanneer je wellicht tegen schenen van collega’s of je baas schopt?
- Daarnaast kan het in principe ook gevolgen hebben voor bedrijven en sponsoren in sommige gevallen die hun ‘funding’ intrekken. Stel je voor dat de claim van ‘verzadigd vet eten is causaal verbonden met hart- en vaatziekten’ van tafel gaat. Dit heeft op zoveel lagen impact, namelijk zowel persoonlijk als voor instituten als voor meerdere industrieën.
Het is dus veel ‘veiliger’ om mensen in dienst te nemen die niet als een olifant door de wetenschappelijke porseleinkast heen jagen. Eigenlijk zitten wetenschappers soms in dezelfde spagaat als een influencer die een supplement aanraadt. Het komt gewoon heel slecht uit wanneer iemand je claims, ego, belangen en verdienmodel onderuit schopt.
Outsider (outcast)
Daarom zal iemand als ik altijd een outsider blijven of beter nog ‘outcast’, omdat ik lastig onder controle te houden ben, net als vele boeken schrijvende collega’s. Het hoogst haalbare voor velen van ons in mainstream media is eigenlijk dat je als voedingsgoeroe ergens een paar zinnetjes mag zeggen, die vervolgens onderuit gehaald worden door een ‘echte autoriteit’ die er achteraan gemonteerd wordt in plaats van een eerlijke live discussie.
Onlangs had ik nog een leuk gesprek met een collega die een universitaire bijscholing voeding ging doen om zo serieuzer genomen te worden. Ik heb hem uitgelegd dat dat echt niet gaat helpen. “Hoe wetenschappelijk je de dingen ook onderbouwt, het helpt niet. Je wordt nooit een van hun, want je bent een gevaar voor hun vooronderstellingen en paradigma dat dus vooral beteugeld moet worden. Focus maar gewoon op je eigen community die blij met je is en verwacht niet teveel van de mainstream”.
Hopelijk heb ik het hiermee wat verduidelijkt. Het is ook helemaal mijn ambitie niet om hier verandering in te brengen. Het is erg leuk om naar een eigen volgersgroep die bij mij past te kunnen blijven communiceren en zo een beetje bij te kunnen dragen aan hun gezondheid en geluk. Daarnaast is mainstream zijn niets voor mij.
English 
Dutch 