In april besteedde Nieuwsuur aandacht aan de groeiende beroepsgroep van hormooncoaches. In de uitzending kwamen vooral artsen en gynaecologen aan het woord, die enerzijds erkenden dat begeleiding rondom hormonen waardevol kan zijn, maar anderzijds wezen op risico’s door het ontbreken van duidelijke kwaliteitskaders.
Iets belangrijks door elkaar gehaald
Maar daarna gebeurde precies wat je tegenwoordig vaker ziet in de media: om die risico’s kracht bij te zetten, werden vooral negatieve voorbeelden uitgelicht. Ontevreden cliënten, coaches die zich zouden bemoeien met hormoondoseringen en suggesties van schimmige supplementenhandel. Zo ontstaat subtiel maar effectief het frame dat een hormooncoach al snel een gevaarlijke cowboy is.
Alleen wordt hier ook iets belangrijks door elkaar gehaald:
- De term ‘hormooncoach’ wordt tegenwoordig heel breed en soms ook onjuist gebruikt. Een hormooncoach zou in essentie een leefstijlcoach moeten zijn die gespecialiseerd is in het hormonale systeem en mensen begeleidt met voeding, slaap, stress, beweging en leefstijl.
- Waar Nieuwsuur de focus op legde, ging echter vooral over mensen die werken met bloedtesten, supplement-protocollen en soms zelfs hormoongerelateerde adviezen die verder gaan dan leefstijlcoaching. Dat is feitelijk een heel andere invalshoek en zit veel dichter tegen wat je eerder ‘hormoontherapie’, orthomoleculaire therapie of functionele diagnostiek zou kunnen noemen. Juist doordat die verschillende werelden voortdurend op één hoop worden gegooid, ontstaat er verwarring bij het publiek.
Nu even iets belangrijks: ik leid zelf geen “hormooncoaches” op, maar Hormoonfactor leefstijlbegeleiders. Ik heb zestien jaar geleden de beschermde merknaam Hormoonfactor vastgelegd en een gespecialiseerde leefstijlopleiding ontwikkeld gericht op het hormonale systeem. Daarmee liep ik in Nederland voorop.
Dat inmiddels allerlei coaches, therapeuten en opleiders met de term 'hormooncoach' aan de haal gaan, is juist een gevolg van het succes en de enorme behoefte aan dit vakgebied. Zo werkt dat nu eenmaal in een groeiende markt. Mensen laten zich inspireren door iets dat succesvol is, anderen liften mee en daardoor ontstaat ook wildgroei. Dat zie je in vrijwel iedere jonge branche.
Juist daarna ontstaat de volgende fase waarin kwaliteitseisen, professionalisering en betere regulatie steeds belangrijker worden. De wildgroei waar Nieuwsuur kritiek op heeft, is dus niet iets waar ik de oorzaak van ben of mee te maken heb, maar juist iets waar ik al jaren kwaliteit, opleiding en duidelijke kaders tegenover probeer te zetten. Ik ben daarin dus onderdeel van de oplossing en niet van het probleem.
Nieuwsuur gaat verder op YouTube
Opvallend genoeg werd ik voor de televisie-uitzending zelf nooit benaderd. Pas recent kwam Nieuwsuur alsnog bij mij uit voor een YouTube-vervolg over opleidingen rondom hormooncoaching.
- Eerst kwamen ze via via met de vraag of ik “even op camera wilde reageren”. Nee bedankt, want als een redactie haar frame al grotendeels heeft opgebouwd, heeft zo’n interview weinig meer met open journalistiek te maken. Wederhoor hoort plaats te vinden voordat er al een negatieve sfeer gecreëerd is, niet pas achteraf als formaliteit.
- Daarna stuurde een journalist van Nieuwsuur een mail vol suggestieve en soms ronduit onbeschofte vragen. De vragen waren niet nieuwsgierig of open, maar geschreven vanuit de aanname dat er blijkbaar iets mis moest zijn. Ze kwam schaamteloos binnen zonder kloppen. “Hoeveel commissie ontvangt u hierover?”, “Verdient u daar ook weer aan?” en “Wat leert u cursisten over hoe zij geld kunnen verdienen na de opleiding?” Dat zijn geen neutrale vragen vanuit oprechte interesse in kwaliteit van opleidingen. Dat is schrijven vanuit een vooraf geconstrueerde verdenking.
En uiteraard kan ik al deze vragen makkelijk pareren, want er is bij mij en mijn opleiding niets schimmigs te vinden en geen opgedrongen secundair verdienmodel naast coaching. Wie mijn werk kent, weet dat de focus al zestien jaar ligt op voeding, leefstijl en gedragsverandering, zeker niet op supplementen. Maar juist in deze werkwijze herken ik inmiddels de moderne 'zogenaamd kritische' media.
Ik ben in het verleden vaak genoeg in televisieprogramma’s verschenen om dat mechanisme inmiddels haarfijn aan te voelen.
- Eerst wordt een frame gebouwd, daarna zoekt men uitspraken die daarin passen.
- Vervolgens krijg je bijna altijd dezelfde impliciete druk opgelegd: “Maar als je niets te verbergen hebt, waarom reageer je dan niet gewoon?” Alsof niet reageren automatisch verdacht zou zijn. Maar dat is precies hoe dit spel werkt. Want zelfs als ik inhoudelijk niets verkeerd zeg als ik toch op beeld verschijn, word ik na zo’n uitzending alsnog automatisch geassocieerd met het frame dat er blijkbaar overal ‘hormooncoach-cowboys’ rondlopen.
Met mijn kop in beeld lijk ik daar dan dus toch onderdeel van te zijn met mijn opleiding. Dat is niet zo, dus ik hoef mezelf helemaal niet te verdedigen in hun uitzending. En zelfs als ik mezelf wel op mijn borst mocht kloppen, waardoor het voor mijn opleiding een soort reclamespot zou worden, dan nog is het niet oké. Ik zou dan namelijk ook onterecht zuiver werkende hormoontherapeuten en opleiders in diskrediet brengen en daar ken ik er velen van. Zo zit ik gewoon niet in elkaar. Toen ik jonger was, ging ik makkelijker mee met dit soort mediaspelletjes. Inmiddels kijk ik daar anders naar. Ik word dit jaar vijftig en laat me niet meer als een kind in een hoek zetten om vervolgens gebruikt te worden in een verhaal dat vooral bedoeld lijkt om ophef, clicks en reacties te genereren over de rug van mensen.
En dit alles gebeurde inclusief een dringende deadline en daarna ook nog een WhatsApp-bericht waarin nog even werd benadrukt dat als ik niet reageer mijn reactie “niet meegenomen kon worden” in hun conclusies.
Verschil tussen waarheidsvinding en het bewust creëren van sensatie
Laat helder zijn: kritische journalistiek is belangrijk en echte misstanden moeten onderzocht worden. Maar dat is iets anders dan met een paar extreme voorbeelden de suggestie wekken dat er structureel van alles mis zou zijn binnen een hele beroepsgroep. Er zit namelijk een groot verschil tussen waarheidsvinding en het bewust creëren van sensatie. Een genuanceerd verhaal haalt nu eenmaal zelden zoveel aandacht als een publieke afrekening en dat weten redacties tegenwoordig maar al te goed.
Ik trap daar niet meer in. En dat is misschien ook wel het mooie van deze tijd. Je bent niet langer afhankelijk van traditionele media om je verhaal te vertellen. Ik geef mijn reactie liever via mijn eigen kanalen, in mijn eigen woorden en zonder dat uitspraken achteraf geknipt, geplakt of ingekleurd worden om in een vooraf bedacht frame te passen.
Ondertussen besteed ik mijn energie liever aan het verder professionaliseren van het Hormoonfactor Instituut en het verhogen van de kwaliteit binnen dit vakgebied. Want ondanks alle framing blijft de behoefte aan goede leefstijlbegeleiding rondom hormonen enorm. En terecht.
De uitzending staat inmiddels online: youtube.com/watch?t=167s&v=0hIBHApBrgM
Ps: De geïnterviewde ‘coach’ is trouwens een darm- en hormoontherapeut en helemaal geen ‘hormooncoach’ volgens mijn definitie.
