Mijn visie op preventieve scans en bloedtesten

Regelmatig krijg ik van mijn cliënten de vraag of het wellicht een goed idee is om eens een keer een uitgebreide gezondheidscheck te doen.

Preventieve scans en bloedtesten

Dit gaat vaak om Total Body Scans, aangevuld met uitgebreide bloed-, speeksel- en urinetesten.

Meten is immers weten zeggen zij dan.
Mijn wedervraag is vaak wat ze zouden willen meten en waarom…

Meestal gaat het dan niet alleen om wat bloedmarkers die je zou kunnen verbeteren met een voedingsplan en leefstijltraject, maar ook om het opsporen van eventuele medische afwijking.

• Op dat eerste punt zie ik vooral voordelen en daarom ben ik ook een samenwerking aangegaan met Bloedwaardentest om een soort nulmeting te kunnen doen en na een periode ‘gezond gedrag’ een her-test om te zien of je op de goede weg bent. Zo kan deze test je extra motivatie en inzicht geven. Dit is dus vanuit het oogpunt van gezondheidsoptimalisatie en poging tot preventie van klachten en ziekte in de toekomst.
• Als het echter gaat om het opsporen van eventuele medische problemen in het hier en nu bij mensen zonder klachten of (familiair) risico word ik een stuk terughoudender.

Zo heb ik de afgelopen maanden meerdere kerngezonde sporters gesproken die een bloedtest hadden gedaan waarbij de leverwaardes te hoog waren. Ze waren behoorlijk geschrokken en op zoek naar specialisten die vervolgonderzoek konden doen om te kijken of er geen sprake was van leverkanker of andere leverproblemen.

Een diagnose op alleen een afwijkende bloedwaarde is echter zeer risicovol. Voor een juiste interpretatie moet je goed weten waar deze levermarkers voor staan, wat de oorzaken kunnen zijn van afwijkingen en de persoon goed kennen middels een uitgebreide intake en anamnese.

Zo kunnen leverwaardes zoals Asat en Alat afwijkingen geven wanneer er sprake is van veel spierafbraak, bij sporters die hard trainen en/of een laag vetpercentage nastreven. Eigenlijk zou je tien dagen niet zwaar moeten trainen alvorens je deze waarden meet. Achteraf bleek dus bij vervolgonderzoek dat er met deze sporters niets aan de hand was met de lever. Wel hebben ze onnodig in de angst gezeten en medische specialisten aan het werk gezet.

Meten is niet altijd weten

Meten is dus lang niet altijd weten. Het is de interpretatie en het opvolgprotocol wat het waardevol maakt of juist niet.

• Zo kan ik de kritiek van het Nederlands Huisartsen Genootschap en de KNMG best wel begrijpen. Overdiagnose, overbehandeling, vals positieve uitslagen, valse geruststelling, kosten, onnodige druk op de zorg, twijfels over kwaliteit van commerciële aanbieders en stralingsgevaar van de ct-scans zelf zijn absoluut bezwaren die hout snijden.
• Daar staat echter ook tegenover dat er soms vroegtijdig ziekten worden opgespoord en daardoor beter behandeld kunnen worden. Bovendien kan dit ertoe leiden dat mensen worden wakker geschud en gezonder gaan leven ter preventie van verergering van klachten. Tevens kan het mensen soms geruststellen.

Zoals je ziet kleven er pros en cons aan de preventieve testen.

Conclusie

Zelf vind ik het positief dat mensen hier een soort van persoonlijke keuze in hebben, al moet je er uiteraard zelf wat geld voor ter beschikking hebben. Wel is het van belang dat de commerciële aanbieders de juiste verwachtingen scheppen in hun communicatie en marketing, dat de opvolging zeer deskundig wordt toegepast en dat de deelnemers goed worden voorbereid en begeleid.

De kritiek moet serieus worden genomen en daar moet op worden geacteerd door deze partijen. Als dit allemaal in kannen en kruiken is, heb ik er geen bezwaren tegen. Dit wil niet echter zeggen dat ik er fan van ben of word.