Het bevorderen en beschermen van de gezondheid van de bevolking is een kerntaak van de overheid. Dit gaat daarbij echter niet alleen om het zorgen voor een toegankelijk, kwalitatief goed en betaalbaar zorgstelsel, maar ook om gezonde voeding en leefstijl, omgeving en daarmee ook preventie.
Verandering box 3 belasting
Op dat tweede stuk zal het niet als een donderslag bij heldere hemel zijn, dat ik vind dat de overheid deze taak niet goed vervult. Zo wordt er weinig tot niets gedaan om onze ‘obesogene omgeving vol verleiding’ te verzwakken en de motivatie tot gezond gedrag te vergroten bij de burgers.
Daar is al vaker discussie over geweest, maar in deze column wil ik het over iets anders hebben, namelijk onze mentale weerbaarheid, ofwel stressbestendigheid.
Bij het coachen van mensen op dit vlak kijk ik niet alleen naar een gezonde fysiek om deze weerbaarheid te vergroten, maar vooral ook naar het mentale deel. In dat mentale deel is het zeer van belang dat de ‘basisbehoeften van de mens’ vervuld zijn. Als dit niet zo is dan kan de mentale veerkracht imploderen en kunnen mensen die soms helemaal niet zo hoog belast zijn met stress van buitenaf toch in een flinke burn-out terecht komen.
Basisbehoeften die ik daarbij hoog inschaal zijn: Controle en uitdaging hebben, uniek en verbonden zijn, groeien en leren en last but not least het hebben van een gevoel van zingeving. Juist in deze basisbehoeften en kernwaarden heeft de overheid een enorme vinger in de pap, maar hier wordt eigenlijk zelden over gesproken of rekening mee gehouden bij het vormen van beleid.
Slecht voor mentale weerbaarheid
Om dit te verduidelijken zal ik wat over mijn persoonlijke situatie delen.
Afgelopen week ging ik namelijk enorm uit mijn plaat over het in de tweede kamer Box-3 belastingplan dat werd goedgekeurd. Uiteraard is daar veel aan vooraf gegaan.
In het begin van mijn ondernemerschap kon ik hypotheek aanvragen op basis van het overleggen van drie jaarrekeningen. Dit bedrag was helaas niet hoog genoeg om op een gedegen manier een leuk koopappartement te krijgen. Ik koos ervoor om te gaan huren. In de jaren werd het door hard te werken mogelijk om steeds hogere hypotheek te kunnen aanvragen ieder jaar. Helaas steeg de huizenprijs nog harder waardoor ik het iedere keer net niet lukte zonder dat ik een mega risico aan zou gaan. Dit durfde ik niet en zodoende heb ik geen vastgoed verkregen.
Nou wat is dan een mooi ‘plan b’ om ooit een leuk pensioen op te kunnen bouwen en wellicht ooit nog de sprong naar een koopwoning te maken? Juist ja, je gaat investeren in assets zoals aandelen, bitcoin en edelmetalen om niet alleen te compenseren voor de inflatie door het bij printen van geld door de overheid, maar hopelijk ook winst te maken voor je toekomst. Hier ben ik dus al enige jaren mee bezig.
Als echter dit krankzinnige box-3 plan doorgaat in het jaar 2028 gaat deze strategie voor mij ook falen. Het belast worden met 36 procent op een papieren winst terwijl je je assets helemaal niet wilt verkopen leidt tot een mega cashflow probleem in goede jaren (met als gevolg gewoon keiharde onteigening).
En ja, natuurlijk kan ik weer trucjes bedenken en wellicht wordt het plan afgeschoten nog de komende jaren, maar het gaat me hier even op de invloed ervan op de basisbehoeften van mij als mens.
Deze fratsen ondermijnen mijn gevoel van controle, groeien, zingeving en daarmee dus ook mijn stressbestendigheid.
Onze kernwaarden onder druk
Ik denk dat je met mijn verhaal wel een indruk heb gekregen van de impact van politieke beslissingen op het leven en weerbaarheid tegen stressbelasting. Dit zal voor iedereen anders zijn, maar voor mijn gevoel sloopt de politiek onze kernwaarden meer dan ooit:
- Controle: Je wil een gevoel hebben dat wetten en regels goed en eerlijk zijn vastgesteld en rechtszekerheid geven voor vele jaren. Op basis daarvan wil je een strategie kunnen maken voor de toekomst en een gevoel hebben van autonomie. In de huidige tijden worden de regels steeds vaker veranderd tijdens de wedstrijd waardoor je niet meer weet waar je aan toe bent en daardoor de overheid minder vertrouwt.
- Uitdaging: Een beetje uitdaging is goed, maar als de politiek het je te moeilijk maakt kan dat teveel worden.
- Uniek zijn: Als regelgeving geen maatwerk is wordt dit gevoel ondermijnd.
- Verbonden zijn: Wanneer politiek werkt met verdeel- en heers methoden en bewust burgers tegen elkaar opzet om dingen erdoor te drukken is dit slecht voor verbinding in de samenleving. Ook de polarisatiespelletjes van de media om op het reptielenbrein in te spelen om zodoende kliks en views te vergaren worden te weinig aan banden gelegd. Ook digitalisering kan voor minder ‘echte verbinding’ zorgen.
- Groeien en leren: Als de overheid burgers klein wil houden wordt groei belemmerd. Technologische ‘vooruitgang’ zoals artificial intelligence moet er niet voor zorgen dat mensen minder leren. Dit wordt echt een belangrijk thema om in de gaten te houden voor de overheid.
- Zingeving: Zingeving gaat niet alleen over betekenis in je leven, maar ook doel en richting bepalen. De overheid moet vooral de laatste twee onderdelen van zingeving niet te moeilijk maken door grillig beleid vanuit paniekerig micromanagement in plaats van het werken aan gedegen toekomstbestendige plannen.
Conclusie
Het is meer dan ooit van belang om te beseffen dat veel van onze kernwaarden onder druk staan. Als je je stressbestendigheid op peil wilt brengen of houden zou je bij jezelf te rade kunnen gaan of al de genoemde basisbehoeften in voldoende mate vervuld zijn. Indien dit niet zo is, probeer hier dan toch meer invulling aan te geven. Het kunnen echt kleine dingen zijn waardoor je in je kracht komt te staan.
En ja, de dingen die je toch niet kunt veranderen, daar moet je ook weer niet te lang bij stil blijven staan. Loslaten is daarbij het devies, maar laat niet je kernwaarden los en vul ze in met iets anders om ‘compleet’ en dus stressbestendig te blijven als mens. En ja, soms moet je je verzetten, maar laat het ook weer niet teveel je leven beheersen. Dat is ook te stressvol.
Ik wil graag afsluiten met een quote om uit te leggen waarom ik soms toch echt niet mijn mond wil en kan houden als ik onrecht voel:
“People fear losing everything, so they remain silent. And in the end, they lose everything because of that silence”. Fyodor Dostoevsky